TARIM  SEKTÖRÜNDE

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME

PROJELERİNİN

DESTEKLENMESİ


 

A.GİRİŞ

B. AMAÇ VE KAPSAM

C. AR-GE PROJESİ DEĞERLENDİRME KURULU

            1. Kurulun Oluşumu

            2. Kurulun İşleyişi

            3. Kurulun Görevleri

D. AR-GE PROJESİ SEKRETARYASI

1. Sekretaryanın Oluşumu

            2. Sekretaryanın Görevleri

E. AR-GE PROJESİ BİLİM KURULU

            1. Bilim Kurulunun Oluşumu

            2. Bilim Kurulunun Görevleri

F. PROJE BAŞVURU VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ

            1. Çağrı ve Başvuru

            2. Sözleşme

            3. İzleme – Değerlendirme

G. PROJE DESTEİĞİNİN İPTALİ

H. PROJE SONUÇ RAPORLARI

I. PROJE ÖDENEKLERİNİN KULLANDIRILMASI

            1. Proje Bütçesinden Desteklenecek Harcamalar

            2. Proje Bütçesinden Desteklenmeyecek Harcamalar

İ. EK ÖDENEK VE PROJE SÜRESİNİN UZATILMASI

J. FİKİR SINAî MÜLKİYET HAKLARI VE TELİF HAKLARI

K. MÜCBİR SEBEPLER

L. YÜKÜMLÜLÜKLER

            1. Etik Kurallara Uyma Yükümlülüğü

            2. Cezai Yükümlülük

 

 

 

 

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME PROJELERİNİN DESTEKLENMESİNDE

UYGULANACAK USUL VE ESASLAR

A. GİRİŞ

Araştırma ve Geliştirme Projelerinin Desteklenmesinde Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin 2011/4 numaralı tebliğ; 09 Şubat 2011 tarihli 27841 sayılı resmi gazetede yayımlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Tebliğ; Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından çıkarılmış olup hükümleri Tarım ve Köy İşleri Bakanı tarafından yürütülecektir.

Bu tebliğ ile ; 06/02/2009 tarihli ve 27133 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Araştırma ve Geliştirme Projelerinin Desteklenmesinde Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğ ” yürürlükten kaldırılmıştır.

Makalemizde; bu tebliğin amacı, uygulama şekli, destekten yararlanma şartları ve diğer hususlar ayrıntılı olarak açıklanmaya çalışılmıştır.

B. AMAÇ VE KAPSAM

Bu Tebliğin amacı; Tarım ve Köyişleri Bakanlığının ve tarım sektörünün ihtiyaç duyduğu öncelikli konularda bilgi ve teknolojilerin geliştirilmesi, çiftçiler, tarımsal sanayiciler ile ihracatçılara aktarılması ve tarım sektöründeki örgütlerin Ar-Ge kapasitelerinin geliştirilmesi amacıyla, uygun görülen araştırma geliştirme projelerine doğrudan destekleme ödemesi yapılmasını sağlamaktır.

Tebliğ, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve tarım sektörünün ihtiyacı olan konularda üniversiteler, sivil toplum örgütleri, meslek kuruluşları, çiftçi örgütleri ve özel sektör tarafından yürütülen, sonuçları doğrudan uygulamaya aktarılabilecek Ar-Ge projelerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.

C. AR-GE PROJESİ DEĞERLENDİRME KURULU

1. Kurulun Oluşumu

Bakanlıkça desteklenecek Araştırma-Geliştirme projelerinin değerlendirildiği ve nihai kararların alındığı değerlendirme Kurulunun oluşumu aşağıdaki şekilde gerçekleşir.

Kurul; Bakanlık Müsteşar Yardımcısı başkanlığında, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürü, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürü, Koruma ve Kontrol Genel Müdürü, Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürü, üniversitelerin ilgili fakültelerinden iki öğretim üyesi, TÜBİTAK, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası ve Türk Veteriner Hekimleri Birliği'nden birer temsilci olmak üzere başkan dahil on bir üyeden oluşur.     

2. Kurulun İşleyişi

ü  Bakanlık dışı üyeler kurumlarınca iki yıl süre ile görevlendirilirler.

ü  Süresinden önce kurul üyeliğinden ayrılan üyenin yerine, kalan süreyi tamamlamak üzere aynı kurumdan bir başka temsilci atanır.

ü  Kurul; Başkanın çağrısı üzerine salt çoğunlukla yılda en az iki kez toplanır, gerektiğinde Başkan kurulu olağanüstü toplantıya çağırır.

ü  Kurul kararlarını oy çokluğu ile alır, oyların eşitliği halinde Kurul Başkanının yer aldığı tarafın kararı kabul edilir

3. Kurulun Görevleri

Kurulun görevleri Tebliğ’de aşağıdaki şekilde belirtilmiştir.

ü  Araştırma ve Geliştirme önceliklerinin yıllık olarak belirlenmesi.

ü  Teklif edilen projelerin bu önceliklere göre değerlendirilerek seçilmesi,

ü  Önceki yıllarda imzalanmış olan Ar-Ge sözleşmelerinden doğan 2009-2010 yıllarına ilişkin mali yükümlülükleri de dikkate almak kaydı ile 2011 yılı bütçe ödeneğini aşmamak üzere projelere verilecek destek miktarının belirlenmesi,

ü  Devam eden projelerin; revizyonu, durdurulması, kapatılması ve süre uzatımının karara bağlanması,

ü  Proje yürütücüsünün düzenleyeceği gelişme ve sonuç raporlarının değerlendirilmesi ve karara bağlanması,

ü  Projelere ilişkin ödeme kararlarının alınması.

D. AR-GE PROJESİ SEKRETARYASI

Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) bünyesinde oluşturulan ve kurulun sekretarya görevini yürüten birimin oluşumu ve görevleri aşağıda belirtilmiştir.

1. Sekretaryanın Oluşumu

Sekretarya; TAGEM Genel Müdürü Başkanlığında; bir genel müdür yardımcısı ve bir daire başkanlığından teşekkül eder.

2. Sekretaryanın Görevleri

Sekretaryanın görevleri Tebliğ’de aşağıdaki şekilde belirtilmiştir.

ü  Proje başvuru dönemini ve Kurul tarafından belirlenen Ar-Ge önceliklerini ilan etmek,

ü  Yeni teklif projelerin formatına ve Ar-Ge önceliklerine uygunluğu ile bütçe büyüklüğü ve dağılımı açısından ön değerlendirmelerini yapmak,

ü  Ön değerlendirmede uygun görülen projeleri Bilim Kuruluna sunmak,

ü  Bilim Kurulundan alınan görüşleri değerlendirme kuruluna sunmak,

ü  Kurulda kabul edilen projelerle ilgili sözleşmeleri hazırlamak,

ü  Projelerin ve gelişme raporlarının teknik dairelerce izlenmesini ve koordinasyonunu sağlamak.

E. AR-GE PROJESİ BİLİM KURULU

1. Bilim Kurulunun Oluşumu

Tebliğ’de mastır plan çerçevesinde oluşturulan araştırma projelerinin değerlendirildiği komiteler “Araştırma Tavsiye Komitesi” olarak adlandırılmıştır.

Bilim Kurulu; mastır plan çerçevesinde oluşturulan Araştırma Tavsiye Komitesinin en az üç üyesinden oluşmaktadır.

 

 

2. Bilim Kurulunun Görevleri        

Bilim Kurulu’nun  görevleri Tebliğ’de aşağıdaki şekilde belirtilmiştir.

ü  Yeni projeleri bilimsel yönden, materyal ve metot açısından incelemek,

ü  Proje teklifinin tekrar olmaması açısından daha önce çalışılıp çalışılmadığının, çalışılmış ise tekrar çalışmayı gerektirip gerektirmediğini incelemek,

ü  Proje tekliflerini bakanlık ve sektör ihtiyaçları açısından incelemek,

ü  Projeleri Ar-Ge niteliği açısından incelemek,

ü  Talep edilen makine-teçhizatın proje amaçları ve ihtiyaçlarına uygunluğunu incelemek,

ü  Proje bütçesinin proje faaliyetleri ile uygunluğunu incelemek,

ü  Projeleri yürütüleceği yer, altyapı ve proje ekibinin yeterliliği açısından incelemek,

ü  Proje sonuçlarının uygulamaya aktarılabilirliğini incelemek.

F. PROJE BAŞVURU VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ

1. Çağrı ve Başvuru

Proje başvuru dönemi ve Kurul tarafından karar verilen AR-Ge öncelikleri Sekretarya tarafından ilan edilir.

Yeni teklif projeler, ilanda belirtilen süre içinde Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürülüğü’ne (TAGEM) iletilir.

2. Sözleşme

Desteklenmesine karar verilen projeler için, proje yürütücüsü ile TAGEM Genel Müdürü arasında sözleşme imzalanır.

Proje Yürütücüsü; projenin hazırlanması ve yürütülmesinde bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki her türlü sorumluluğu taşıyan araştırmacıyı ifade etmektedir.

Sözleşme; Bakanlıkça hazırlanan Proje Sözleşme Formuna göre düzenlenir, tarafların hak ve yükümlülükleri ile idari, mali hükümleri ve diğer hususları kapsar.

3. İzleme – Değerlendirme

Projelerin öngörüldüğü şekilde yürütülüp yürütülmediği, proje gelişme raporlarına göre Sekretaryanın oluşturduğu İzleme Grubu tarafından izlenir.

Proje gelişme raporları, Bakanlıkça hazırlanan proje gelişme raporu formuna uygun olarak hazırlanır ve sözleşmede belirtilen süreler sonunda proje yürütücüsü tarafından sekretaryaya iletilir. Proje gelişme raporlarının hangi sıklık ve kapsamda hazırlanacağı projenin özellikleri dikkate alınarak sözleşmede belirlenir.

Sekretarya, proje hakkında her zaman bilgi alabilir. Gerektiğinde uzman kişi veya kişilere yerinde inceleme yaptırabilir.

Projenin tamamlanmasını müteakip proje yürütücüsü en geç iki ay içinde Bakanlıkça hazırlanan proje sonuç raporu formuna uygun olarak hazırlayacağı proje sonuç raporunu, Kurula iletilmek üzere Sekretarya’ya teslim eder.

 

 

G. PROJE DESTEİĞİNİN İPTALİ

Aşağıda belirtilen koşulların ortaya çıkması durumunda proje desteği iptal edilir.

ü  Kabul edilen projenin, formata ve sözleşmeye uygun şekilde yürütülmediği tespit edilmesi halinde projeye verilecek destek, Sekretarya’nın önerisi ile Kurul tarafından iptal edilir

ü  Duruma göre proje sahibine eksikliklerin düzeltilmesi amacıyla Kurul tarafından süre verilebilir. Ancak bu süre sonunda gerekli düzeltme yapılmazsa projeye verilecek destek Kurul tarafından iptal edilir.

ü  Gelişme raporlarının, aşağıda belirtilen mücbir sebepler dışında iki dönem zamanında gönderilmemesi, proje desteğinin iptali için geçerli nedendir.

ü  Mücbir nedenlerle öngörüldüğü biçimde yürütülemediği veya yürütülmesi geçici olarak olanaksız hale gelen projelere öngörülen destek; sekretaryanın, kurumun veya proje yürütücüsünün başvurusu üzerine Kurul kararı ile geçici olarak durdurulur.

ü  Durdurma gerekçelerinin ortadan kalkması halinde proje yeniden başlatılır ve durdurma süresi proje süresine ilave edilir. Ancak ;,yürütülmesi olanaksız hale gelen projeler, proje yürütücüsünün başvurusu ve Kurulun kararı ile destek kapsamından çıkarılır.

ü  Mücbir sebepler dışında destek kapsamından çıkarılan projelerle ilgili olarak aşağıda açıklanan cezai yükümlülüklere göre işlem yapılır.

H. PROJE SONUÇ RAPORLARI

Proje sonuç raporlarında bilimsel, teknik ve proje bütçesinde öngörülen tüm harcamalara ait bilgi ve belgeler ile tüm gelişme ve sonuçlara yer verilir.

Raporlar, Kurulun teknik ve mali değerlendirmesi neticesinde kabul veya reddedilir.

Raporu kabul edilen projenin sözleşmeye göre belirlenmiş olan döneme ait veya nihai destek ödemesi yapılır.

Raporu reddedilen projelere ait herhangi bir destekleme ödemesi yapılmaz.

Proje sonuç raporunun reddedilmesi halinde daha önce yapılan destek ödemeleri ile ilgili olarak aşağıda açıklanan cezai yükümlülüklere göre işlem yapılır.

I. PROJE ÖDENEKLERİNİN KULLANDIRILMASI

Destek ödemesi; Bakanlık tarımsal destekleme bütçesinden, proje gelişme ve sonuç raporunun Kurul tarafından kabul edilmesini müteakip aktarılır.

Proje hesabı, proje yürütücüsü ve kurum amiri adına ortak hesap veya kurum adına T.C. Ziraat Bankasında açılır.

1. Proje Bütçesinden Desteklenecek Harcamalar

Proje bütçesinden desteklenecek harcamalar aşağıda belirtilmiştir.

ü  Alet, makine, teçhizat, yazılım ve donanımlar

ü  Dayanıklı taşınır malzeme ve sarf malzemeleri

ü  Araştırmanın gerektirdiği tohum, ilaç, gübre, hormon vb. girdi alımları,

ü  Anket, deneme, analiz ve danışmanlık vb. hizmet alımları

ü  Projede kullanılan cihazların bakım onarım giderleri,

ü  Yurt içi seyahat giderleri,

ü  Nakliye giderleri.

 

2. Proje Bütçesinden Desteklenmeyecek Harcamalar

Proje bütçesinden desteklenemeyecek harcamalar aşağıda belirtilmiştir.

ü  Her türlü kâr, faiz, sermaye kullanım maliyeti, promosyon malzemesi, pazarlama ve ticari amaçlı reklâm giderleri,

ü  Proje hazırlama giderleri, gelişme ve sonuç raporları ile bunlara ait basım giderleri,

ü  Projenin sonuçlarının ticari uygulamaya dönüştürülmesi için yapılacak giderler,

ü  Isıtma, aydınlatma, haberleşme ve su giderleri,

ü  Muhasebe, sekreterlik ve benzeri idari personel giderleri,

ü  Proje ile doğrudan veya dolaylı ilgisi olmayan diğer harcamalar,

ü  Yurt dışı seyahat giderleri.

İ. EK ÖDENEK VE PROJE SÜRESİNİN UZATILMASI

Ek ödenek ve süre uzatımında aşağıdaki kriterler dikkate alınır.

ü  Projelere öngörülmeyen giderler için; proje yürütücüsünün gerekçeli başvurusu üzerine Kurul tarafından ek destek verilebilir ancak verilebilecek bu ek destek Bakanlıkça verilen desteğin % 10'unu geçemez.

ü  Proje yürütücüsünün gerekçeli başvurusu üzerine Kurul tarafından proje süresi uzatılabilir.

J. FİKİR SINAî MÜLKİYET HAKLARI VE TELİF HAKLARI

Bakanlık tarafından desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan bilgi, eser, buluş (patent, faydalı model) ve teknoloji gibi her türlü fikri ürün üzerindeki haklar proje sözleşmesi ile düzenlenir ve bu şekilde yürütücü kuruma devredilebilir.

Proje yürütücüleri, Bakanlığın desteğini belirtmek şartıyla, yurtiçinde veya yurtdışında araştırma ile ilgili makale yayımlayabilir ve tebliğ sunabilir.

Yayımlanan makaleler ve sunulan tebliğlerin bir örneğinin Sekretaryaya gönderilmesi zorunludur.

Gizlilik gerektiren hallerde, koşullara uyulması yayın yapanların sorumluluğundadır.

K. MÜCBİR SEBEPLER

Bu Tebliğ çerçevesinde mücbir sebep sayılabilecek hususlar aşağıda belirtilmiştir

ü  Kısmi veya genel seferberlik ilanı,

ü  Grev,

ü  Sabotaj, nükleer patlama veya sızıntıların meydana getirdiği sonuçlar,

ü  Yangın, sel, deprem veya diğer doğal afetler ve salgın hastalıklar,

ü  Ağır ekonomik bunalım nedeni ile olağanüstü hal ilanı,

ü  Hükümetin ya da Bakanlığın Ar-Ge desteğini iptal etmesi veya Bakanlık dışında bir kuruma devretmesi,

ü  Desteklenen projenin yürütülmesini önemli ölçüde etkileyecek nitelikte bitki ve hayvan salgın hastalığının ortaya çıkması.

L. YÜKÜMLÜLÜKLER

1. Etik Kurallara Uyma Yükümlülüğü

Tebliğe Göre; Proje yürütücüsü ve proje sözleşmesinde imzası olan kişi, kurum ve kuruluşlar aşağıda belirtilen ilkelere uygun hareket etmek zorundadırlar.

ü  Kamu kurumlarının uymak zorunda oldukları etik davranış ilkelerini düzenleyen tüm mevzuat hükümlerine uymak ve uyulmasını sağlamak,

ü  İnsan ve hayvanların deneysel amaçlarla kullanılmasının gerektiği hallerde, tüm mevzuat hükümlerine ve uluslararası etik ilkelerine uygun hareket etmek,

ü  Projenin yürütülmesi sırasında evrensel nitelikli bilimsel araştırma ve bilimsel yayın kurallarına uymak zorundadır.

Bu ilkelere uyulmadığı durumların Kurul tarafından tespiti halinde yürürlükteki mevzuata göre hareket edilir.

2. Cezai Yükümlülük

ü  Destekleme ödemesinden yararlanmak üzere gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar Ar-Ge desteklerinden mahrum bırakılır.

ü  Haksız yere destekleme ödemesinden yararlanıldığının tespit edilmesi halinde ödenen miktar, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde haksız ödemeye neden olan belgeleri düzenleyen gerçek/tüzel kişilerden geri alınır.

ü  Proje yürütücüsünün sözleşmede belirtilen çalışmalarını yerine getirmediğinin belirlenmesi halinde, yapılan destekleme ödemeleri kendilerinden yasal faizleri ile birlikte 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde tahsil edilir.