YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA

YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

 

21 Ocak 2010 tarih ve 27469 sayılı resmi gazetede Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayınlanan yönetmelik ile, yabancıların çalışma izinleri hakkında bazı değişiklikler yapılmıştır. Yapılan değişiklikler kısaca şöyledir:

1- Mesleki Yeterlilik Tanımında Değişiklik

Yeni Tanım: Hizmet sunucusunun, akademik ve mesleki yeterlilik istem ve prosedürlerini tamamlaması

 

Önceki Tanım: Hizmet kalitesinin sağlanabilmesi açısından, hizmet sunucusunun, akademik yeterliliğin gereğini yerine getirdikten sonra, mesleki yeterlilik istem ve prosedürlerini tamamlaması (Hizmet sunucusunun kendi ülkesindeki meslek kuruluşuna üye olması, mesleğini icra ettiğine dair belgenin, üyesi olduğu meslek kuruluşu tarafından verilmesi ve çalışacağı alanda yeterli deneyime sahip olması mesleki yeterliliğin ön koşullarıdır.)

 

 

2- Başvuru ve İznin Verilmesinde Şekil

 

Önceki düzenlemede, tüm başvurular ilgili merciiye sadece yazılı olarak dilekçe ile yapılırken yeni uygulamaya göre elektronik ortamda da yapılabilecektir. Yönetmelik eki form ve belgeler, formun açıklama bölümünde belirtilen şekilde doldurulup ve yine Yönetmelik ekinde belirlenen tüm belgeler  başvuru dilekçesine eklenecektir.

 

Çalışma izinleri daha once Bakanlık’ça sadece yazılı olarak verilirken yeni yönetmeliğe gore elektronik belge olarak da verilebilecektir.

 

 

3- Yurt Dışından Yapılacak Başvurular

 

Daha önce yurt dışından yapılacak çalışma izni başvuruları ile ilgili işlemler Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri ile Bakanlık tarafından elektronik posta yolu ile yürütülüyordu. Yeni uygulamayla bu işlemler elektronik ortamda yürütülecektir.

 

Başvuru sırasında istenilen belgeler, yabancının temsilciliğe başvurduğu tarihten itibaren en geç üç iş günü içerisinde, yabancının işverenince Bakanlığa intikal ettiriliyordu. Yeni yönetmelikle, yabancının temsilciliğe başvuru tarihinde veya takip eden on işgünü içerisinde işverenince Bakanlığa intikal ettirilir. Ayrıca, temsilciliğe başvuru tarihinden önceki on işgünü içerisinde Bakanlığa intikal ettirilmiş bulunan çalışma izni başvuruları da değerlendirmeye alınır.

 

Yürürlükten Kaldırılan Açıklama; “Başvurular Bakanlık tarafından en geç doksan gün içinde cevaplandırılır. Doksan günlük süre tüm belgelerin Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.”

 

 

4- Yurt İçinden Yapılacak Başvurular

 

Daha önceki uygulamalara şu eklemeler yapılmıştır;

 

        “İçişleri Bakanlığınca mülteci veya sığınmacı statüsü verilmiş yabancılardan ikamette süre koşulu aranmaz. Bu statüde bulunanların çalışma izin talepleri değerlendirilirken Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen hususlar (Bakanlık, ülke içinden istihdam yerine yabancı istihdamı için yapacağı değerlendirmede, başvuru sırasında istenecek belgelerin yanı sıra, yabancının istihdamını haklı kılacak, işin özel niteliği ile yabancı personelin bonservis, referans mektubu, görevlendirme yazısı ya da kabul yazısı gibi yetkili makamlarca onaylı bilgi ve belgeleri de dikkate alarak karar verir.) dikkate alınmaksızın çalışma izin işlemlerinin en kısa sürede neticelendirilmesi için gerekli tedbirler alınır.

 

             Yurtiçinden yapılan çalışma izin başvurularında çalışma izni verilmesi halinde izin belgesinin tebliğ tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde çalışma meşruhatlı ikamet tezkeresi almak için emniyet makamlarına başvuruda bulunulması zorunludur. Aksi halde çalışma izni geçerlilik kazanmaz

 

 

5- İlgili Mercilerden Görüş Alınması

 

Daha önce ilgili merciler görüşlerini, Bakanlık kayıt çıkış tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde Bakanlığa bildiriyorlar, zorunluluk halinde ise makul ek süre talebinde bulunabiliyorlardı. Yeni yönetmelikle artık görüş, bilgi ve belge talepleri günlü olarak yapılacaktır. Kamu kurum ve kuruluşlarına belge taleplerinde en geç beş, bilgi ve görüş taleplerinde ise en fazla on beş gün süre verilecektir. İlgili merciler görüşlerini en geç on beş gün içinde Bakanlığa bildirecek, zorunluluk halinde, on beş günü geçmemek üzere ek süre talebinde bulunabilecektir.

 

 

6- İzinlerin Verilmesi veya Uzatılmasında Değerlendirme

 

Daha once Bakanlık, ülke içinden istihdam yerine yabancı istihdamı için yapacağı değerlendirmede, başvuru sırasında istenecek belgelerin yanı sıra, yabancının istihdamını haklı kılacak, işin özel niteliği ile yabancı personelin bonservis, referans mektubu, görevlendirme yazısı ya da kabul yazısı gibi yetkili makamlarca onaylı bilgi ve belgeleri de dikkate alarak karar veriyordu. Yeni yönetmelikle ülke içinden istihdam yerine yabancı istihdamını haklı kılacak gerekçeleri değerlendirirken, işin özel niteliğini gösterir bilgiler ile yabancının eğitim durumu, çalışacağı işyerinin ulusal ekonomiye katkısı ve bu niteliklere uygun ücret düzeyi ile istihdam durumunu da dikkate alacaktır.

 

 

7- Muafiyetler

 

Yeni yönetmelikle muafiyetlerin kapsamı genişletilmiş olup son düzelmeler ağaşıdaki gibidir;

 (1) Özel kanunlarda belirlenen hükümler saklı kalmak ve yabancı ile işverenin diğer kanunlardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeleri kaydıyla, aşağıdaki kapsama girenlerin çalışma izni almalarına gerek bulunmamaktadır;

             a) Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerle çalışma izninden muaf tutulanlar

           b) Daimi ikametgahları yurt dışında olup bilimsel, kültürel ve sanatsal faaliyetler amacıyla bir aydan azsportif faaliyetler amacıyla dört aydan az süre ile geçici olarak Türkiye’ye gelecek yabancılar

             c) Türkiye’ye ithal edilen makine ve teçhizatın montajı, bakım ve onarımı, kullanımına ilişkin eğitiminin verilmesi veya teçhizatı teslim almak veya Türkiye’de arızalanan araçların tamiri amacıyla; Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla gelenler

             ç) Türkiye’den ihraç edilen ya da Türkiye’ye ithal edilen mal ve hizmetlerin kullanılmasına ilişkin eğitim amacıyla Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla Türkiye’de bulunanlar

             d) Belgeli turizm işletmelerinin sınırları dışında faaliyette bulunacak fuar ve sirklerde gösteri ve benzeri görevli olarak Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren altı ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla bulunanlar

             e) İki yılı geçmemek ve eğitim süresiyle sınırlı olmak üzere durumunu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlayarak üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarına bilgi ve görgülerini artırmak üzere gelen yabancılar

             f) Sosyo-kültürel ve teknolojik alanlar ile eğitim konularında altı ayı aşmayan bir sürede Türkiye’ye önemli hizmet ve katkı sağlayabilecekleri ilgili mercilerce bildirilenler

             g) Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığının (Ulusal Ajans) yürüttüğü programlar kapsamında gelecek yabancılar program süresince

             ğ) Kapsamı ve süresi konusunda Bakanlık, İçişleri ve Dışişleri Bakanlığı ile Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının mutabakata vardığı uluslararası stajyer öğrenci programları çerçevesinde staj görecek yabancılar

             h) Görev süresi sekiz ayı geçmemek kaydıyla Türkiye’ye gelen tur operatörü temsilcisi yabancılar

             ı) Türkiye Futbol Federasyonunca veya Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce talepleri uygun bulunan yabancı futbolcular ile diğer sporcu ve antrenörler sözleşmeleri süresince,

             i) Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşme’nin I/10 Kuralına göre devletlerle yapılan ikili protokoller gereği, ilgili idareden “Uygunluk Onayı Belgesi” almış Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı ve kabotaj hattı dışında çalışan gemilerde görev yapan yabancı gemiadamları

             j) Türkiye Avrupa Birliği Mali İşbirliği Programları kapsamında yürütülen projelerde görevlendirilen yabancı uzmanlar, görevleri süresince,

             (2) Mesleki hizmetler kapsamında olup, muafiyet hükümlerine tabi yabancı mimar, mühendis ve şehir plancılarının, hizmet sürelerinin bir ayı aşması durumunda akademik ve mesleki yeterliliğini tamamlayarak Bakanlıktan çalışma izni alması, ilgili meslek kuruluşuna geçici üye olması ve ulusal kurum ve kuruluşların uygulamalarına uyması zorunludur.

             (3) Muafiyet süreleri uzatılamaz. Ayrıca (b), (c), (ç), (d), (f) ve (h) maddeleri kapsamındaki yabancılar, bir takvim yılı içinde muafiyet hükümlerinden sadece bir kez yararlanır. Ancak, bu haktan yararlanabilmek için yabancının daha önce aynı amaçla almış olduğu ikamet tezkeresinin bitiş tarihinden itibaren üç ay geçmiş olması şartı aranır. Muafiyet sürelerinden daha fazla çalışılacak olunması durumunda Bakanlıktan çalışma izni alınması zorunludur.

             (4) Bu maddede sayılan yabancılar, ülkeye giriş yaptıkları tarihten itibaren en geç otuz gün içerisinde ve her halükarda faaliyetlerine başlamadan önce geliş amaçlarını, ne kadar süre ile ve nerede kalacaklarına ilişkin bilgileri, bulundukları yerin emniyet makamlarına bildirerek ikamet tezkeresi almak zorundadırlar. Muafiyet hükümlerinden yararlanacak yabancılara ilişkin sosyal güvenlikle ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi zorunludur. Bu madde kapsamında ikamet tezkeresi düzenlenen yabancıların kimlik bilgileri ile çalışacakları işyerlerinin unvan ve Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numaraları emniyet makamları tarafından her ay Bakanlığa bildirilir.

 

8- Ekler

 

Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-1(yabancı personel başvuru formu) ve EK-2 (başvuruda istenecek ve başvuruya eklenecek belgeler) ekteki şekilde değiştirilmiş, EK-3 (özgeçmiş formatı)  yürürlükten kaldırılmıştır.

 

EK 1 - YABANCI PERSONEL BAŞVURU FORMU

EK 2 - BAŞVURU İÇİN İSTENİLEN VE BAŞVURUYA EKLENECEK BELGELER