TAX FREE

 

TAX FREE Nedir?

Türkiye’de ikamet etmeyen yolcuların satın alarak Türkiye dışına götürdükleri malların teslimi anında Katma Değer Vergisi tahsil edilir. Ancak gümrükten malın çıkışı anında fatura veya belgenin ibrazında tahsil edilen Katma Değer Vergisi iade olunur.KDV uygulanan ülkelerde ‘’TAX FREE’’ adı altında tatbik edilen bu yöntem , yurt dışında yaşayanların ülke içinde aldıkları hediyelik eşya ve sair malların vergiden arındırılmasını amaçlamaktadır.Bu şekilde oluşan ve ihraç etkisi yapan bu mal hareketinde KDV ‘den arındırma işlemi uygulanır.

 

‘’TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYENLERE YAPILAN MAL SATIŞLARINDA KDV İSTİSNASI’’

Buradaki ihracat istisnası ,Türkiye’de ikamet etmeyen alıcıların aldıkları ve yurt dışına götürdükleri malların alıcıya teslimi anında satıcı tarafından tahsil edilen katma değer vergisinin yine satıcı tarafından alıcıya iade edilmesi tarzında uygulanmaktadır.

 

. İstisna Kapsamında Satış Yapabilecek Satıcılar:

Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna kapsamındaki satışlar vergi dairesinden "izin belgesi" almış, gerçek usulde katma değer vergisi mükellefleri tarafından yapılabilir. Götürü usulde katma değer vergisi mükellefi olanlar ile katma değer vergisi mükellefi olmayan satıcılardan alınan mallar için istisna uygulanması söz konusu değildir. İstisna kapsamında işlem yapmak isteyen satıcıların izin belgesi almak için vergi dairesine bir dilekçe ile başvurmaları yeterlidir. İzin belgesi işletmede görünür bir yere asılır.

 

96 SERİ NO'LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

4.4. 51 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (I/D) bölümüne aşağıdaki 9 numaralı alt bölüm eklenmiştir:

"9. 43 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (A/2) bölümüne göre Türkiye'de ikamet etmeyenlere istisna kapsamında satış yapacak olanların vergi dairesinden izin alması gerekmektedir. Yetki belgesi sahibi aracı firma ile sözleşme yapan satıcıların vergi dairelerinden izin belgesi alma zorunluluğu kaldırılmış ve bu mükelleflerin izin belgesi konusunda aşağıdaki şekilde hareket etmeleri uygun görülmüştür:

- Yetki belgeli aracı firma ile sözleşme yapan satıcılar tarafından işletmelerinin görünür bir yerine, 'İşletmemizde, ………. ile yapılan …...…. tarihli sözleşmeye dayanılarak, 3065 sayılı Kanunun 11/1-b maddesi ile 43 ve 96 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri uyarınca Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarda katma değer vergisi istisnası uygulanmaktadır. (tarih)' ifadesinin yer aldığı bir levha asılacaktır. Levhada sözleşme yapılan satıcı ve yetki belgeli aracı firmanın imza tatbik edilmiş onay kaşeleri ve isteniyorsa logoları yer alacaktır.

-Sözleşmelerin iptal edilmesi, yenilenmemesi veya satıcının işi terk etmesi halinde (I/D-8) bölümündeki açıklamalara göre işlem yapılacak, bu durumdaki satıcılar yukarıda belirtilen levhayı da vergi dairesine teslim edeceklerdir. İşe devam eden satıcıların istisna kapsamında işlem yapmak istemeleri halinde yeni bir izin belgesi veya levha almaları gerekmektedir.

Öte yandan, yetki belgeli aracı firmalarla sözleşmesi bulunan veya ilk defa sözleşme imzalayacak olan satıcıların vergi dairesinden aldıkları izin belgesi yerine yukarıda belirtildiği şekilde düzenlenmiş levhayı işletmelerinde kullanmaları mümkün bulunmakta ancak bu durumda vergi dairesi izin belgesinin vergi dairesine teslim edilmesi gerekmektedir."

 

 

İstisnadan Faydalanabilecek Olan Alıcılar(Türkiye’de İkamet Etmeyenler)

Türkiye’de ikamet etmeyen ve satın aldığı malı yurt dışına götüren Türk uyruklu veya yabancı uyruklu alıcılar faydalanabilecektir.

Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan gerçek kişiler Türkiye’de mukim sayıldığından istisnadan faydalanamayacaktır.Ancak Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde olmakla birlikte ,yabancı bir ülkede ikamet etmekte olduklarına dair o ülke resmi makamlarından alınmış ikamet tezkeresi veya bu mahiyette bir belgeye sahip olanlar söz konusu istisnadan faydalanabilecektir.Prensip olarak Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde olmayanlar bu istisnadan faydalanabilir.Ancak kendilerine Türkiye’de geçici veya daimi ikamet tezkeresi verilmiş yabancı uyruklular istisnadan faydalanamaz.

 

İstisna Kapsamına Giren Mallar

İstisna MAL satışlarında uygulanabilir.Hizmetler istisna kapsamı dışındadır.Akla gelebilecek HER TÜRLÜ MAL istisnaya konu olabilir.

 

KDV Hariç Mal Bedellerinin Toplamı

Alıcının istisna kapsamında satış yapan satıcılardan aldığı malların faturada gösterilen KDV hariç bedelleri toplamının 100.00 TL’nin üstünde olması halinde istisna uygulanabilir.Bu toplama ,aynı faturada yer alan birden fazla mal çeşidi dahildir.

 

Satıcıların Uyacakları Esaslar

Satıcılar ,yabancı uyrukluların pasaportlarını Türk uyrukluların ise pasaportları ile birlikte yabancı ülkelerde ikamet ettiklerine dair ikamet tezkeresi veya benzeri belgeyi gördükten sonra istisna kapsamında satış yapacaklardır.

İstisna kapsamındaki satışlar dolayısıyla düzenlenecek faturaya ,satıcı tarafından ;

*Alıcının pasaport nev’i ve numarası ,Türk uyruklular için ayrıca yabancı ülkede ikamet ettiklerini gösteren belgenin tarih ve numarası,

*Varsa alıcının banka şube ve hesap numarası,

*Satıcının bu iadeler için hesap açtırmış olması halinde banka şubesi ve hesap numarası yazılacaktır.

Fatura 4 nüsha olarak düzenlenecek ,ilk 3 nüshası alıcıya verilecektir.4 nüshalı fatura bastırılıncaya kadar ikinci ve üçüncü nüshaların  alıcıya fotokopi olarak verilmesi mümkündür.Ancak fotokopi olarak verilen örnekler satıcı tarafından kaşe ve imza tatbiki suretiyle onaylanacaktır.İade’nin  gümrükteki banka şubesinden yapılmasını isteyen satıcılar ,fatura ile beraber alıcıya bir çek vereceklerdir.Bu çekte faturanın tarih ve numarası ile birlikte faturada gösterilen katma değer vergisi tutarı TL olarak yer alacaktır.Çek gümrükteki banka şubesine ibraz edildiğinde TL tutarının karşılığı ,ABD doları veya EURO  cinsinden alıcıya nakden ödenecektir.Söz konusu çekin üzerinde ,Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara katma değer vergisi iadesi dışındaki işlemlerde kullanılmayacağı ve ciro edilemeyeceğine ilişkin şerhler bulunacaktır.

İstisna verginin önce tahsil edilip,malın yurt dışına çıkarılmasından sonra iade edilmesi şeklinde uygulanacaktır.Buna göre ,satış sırasında düzenlenecek faturada toplam mal bedeli üzerinden katma değer vergisi hesaplanıp ayrıca gösterilecek ve alıcıdan tahsil edilecektir.Bu vergi ilgili dönem beyannamesinde genel esaslar çerçevesinde beyan edilip ödenecektir.

 

Alıcıların Uyacakları Esaslar

Alıcıların istisnadan faydalanabilmeleri için satın aldıkları malları 3 ay içinde yurt dışına çıkarmaları gerekmektedir.Çıkış sırasında fatura nüshaları ve çek düzenlenmiş olması halinde satıcıdan alınan çek Türk gümrük kapılarında görevli bulunan gümrük memurlarına onaylatılacaktır.Onaydan önce malların gümrük görevlilerine gösterilmesi ve yurt dışına çıkarılmaması halinde faturayı ve çeki onaylamayacaklardır.Alıcılar onaylattıkları 3 fatura nüshasından ikisini onayı yapan gümrük görevlisine bırakacaklardır.

 

Alıcılar malın satışı sırasında kendilerinden tahsil edilen vergiyi aşağıdaki şekillerde geri alabileceklerdir:

a)İadenin Gümrükten Çıkarken Alınması:

Satıcıların iade için çek verdikleri hallerde ,çekte yazılı tutar çeki düzenleyen bankanın gümrükteki şubesinden alınabilecektir.Çeki düzenleyen bankanın gümrükte şubesinin bulunmaması halinde çek tutarı ,bankacılık ve kambiyo mevzuatı gereğince gümrükteki herhangi bir banka şubesinden de tahsil edebilecektir.Usulüne uygun olarak düzenlenmiş çek gümrük memuruna onaylatıldıktan sonra gümrükteki banka şubesine verilecektir.Onaylı çeki alan banka görevlisi onaylı faturayı gördükten sonra çekte yazılı tutarı alıcıya döviz cinsinden nakden ödeyecektir.Banka şubesi bir ay içinde yaptığı ödemeleri , izleyen ayın 10. günü mesai saati sonuna kadar satıcılara bir dekont ile bildirecek, bu dekontta her  çekin tarih ve numarası ,faturanın tarih ve numarası ile ödeme tutarı yer alacaktır.

 

b)İadenin Gümrük Çıkışından Sonra Alınması:

İadenin gümrük çıkışında mümkün olmaması veya alınmak istenmemesi halinde , alıcı malın çıktığını gösteren onaylı belgeleri çıkış tarihinden itibaren 1 ay içinde satıcıya gönderecek ,satıcı iade tutarını , belgeleri aldıktan sonra en geç 10 gün içinde alıcının banka hesabına veya adresine havale edecektir.Alıcı malın yurtdışına çıktığını göstermek üzere satıcıya fotokopi olmayan onaylı fatura nüshasını , çek düzenlediği hallerde fatura ile beraber onaylı çeki gönderecektir.

‘’İade tutarını 10 gün içinde göndermeyen satıcıların daha sonra Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna kapsamında satış yapmalarına izin verilmeyecektir.’’

 

c)Verginin Elden Verilmesi:

Alıcı yukarıdaki iki usulle de iadesini alamamışsa , fotokopi olmayan onaylı fatura nüshasının çıkış tarihinden itibaren 3 ay içinde satıcıya elden getirilmesi halinde satıcı tarafından iade tutarı nakden ödenebilecektir.Çek düzenlendiği hallerde fatura ile birlikte çekte satıcıya verilecektir.

 

 

 

d)İadenin Avans Olarak Ödenmesi:

Satıcılar ,istedikleri takdirde iade tutarını alıcıya satış sırasında avans olarak  ödeyebileceklerdir.Ancak avans tutarı,onaylı belgelerin kendilerine gelmesinden sonra indirim konusu yapılabilecektir.Bu durumda,satış faturasına iade tutarının avans olarak ödendiğine dair şerh düşülecektir.Avans olarak ödenen tutarın iade edilmiş sayılabilmesi için satın alınan malın 3 ay içinde yurt dışına çıkarılması ve onaylı faturanın çıkıştan sonra 3 ay içinde satıcıya gönderilmesi zorunludur.Bu şartların mevcut olmaması halinde avans olarak ödenen tutar iade edilmiş sayılmayacak ve indirim konusu yapılamayacaktır.

 

e)İadenin Yetki Belgesine Sahip Aracı Firmalardan Alınması:

İadenin Maliye Bakanlığından ‘’yetki belgesi’’almış aracı firmaların organizasyonu altında yapılması da mümkündür.Bu durumda ,aracı firmanın anlaştığı satıcılardan alınan mallara ilişkin katma değer vergisi ,yukarıda belirtilen sürelere bağlı olarak,aracı firmalar tarafından gümrük çıkışında veya çıkıştan sonra iade edilebilecektir.Bu iade işleminde aracı firmanın Maliye Bakanlığınca onaylanmış belgeleri kullanılacaktır.

NOT:

*Alıcıya ,şerhli de olsa çek verilmesi ,bu alıcının söz konusu çeki,malı gümrükten geçirmeksizin ve gümrük memurlarına onaylatmaksızın tahsile kalkışmasına ve belki de tahsil edebilmesine yol açabilir.Çek verme usulü uygulandığında ,çek karnesini veren banka şubesiyle de işbirliği yaparak böyle bir tehlikenin  önlenmesi için gerekli tedbirler  alınmalıdır.

*Ödemeyi yapan (gümrük hattı dışındaki) banka şubesinin satıcıya bilgi ve belge göndermesi gerekmektedir.Bu şubenin söz konusu işlemi yapmadığı durumlarda ödenen çek ,çek karnesini veren şubeye geleceği için bu şube yardımı ile satıcı iade yaptığını tavsik edebilmelidir.

*KDV’nin alıcıya avans olarak ödenmesi(faturadaki KDV hariç tutarın tahsili ile yetinilmesi)de tehlikededir.Güven esasına dayanan bu uygulamada alıcı malı yurt dışına çıkarmaz ve/veya gerekli belgeleri satıcıya göndermezse,satıcı KDV indirim imkanı bulamayacağı için zarara uğrayabilir.

*Satış faturalarında mal bedellerinin ve KDV tutarının döviz olarak gösterilmesi mümkündür.Bu takdirde,mal bedeli ve KDV fatura tarihindeki resmi döviz alış kuru ile TL’ye çevrilerek yevmiye kaydı yapılır.Fatura ister TL ister döviz olarak düzenlenmiş olsun alıcıya KDV iadesinin döviz olarak yapılması mümkündür.Ödenen  dövizin TL karşılığı kur farkı nedeniyle değişmiş olsa dahi KDV indirimine konu olabilecek tutar,daha önce kayda alınan teslim KDV’si tutarına eşit olmalı,aradaki fark satıcı tarafından kur farkı geliri veya gideri olarak muhasebeleştirilmelidir.Dövizle yapılan ödeme ile ilgili faturada yer alan KDV tutarının irtibatı tevsik edilebilmeli yani bu dönemin KDV iadesi amacı ile yapıldığı belirgin olmalıdır.Mesela alıcıya KDV için yapılan döviz havalesinde ,havale dekontuna KDV iadesi amacıyla yapıldığı ve ilgili fatura numarası yazdırılabilir ve havalenin yevmiye kaydına izahat konulabilir.

 

ALICILARA YAPILAN İADENİN AKIBETİ:

İstisna uygulamak isteyen firmalar,satış faturasında yazılı hasılatı beyannamenin 1 nolu tablosunda göstereceklerdir.Alıcıya KDV iadesinin yapıldığını tevsik eden belgeler tamamlandığında,iade olunan tutara eşit miktarda  KDV indirimi yapılacaktır.İndirimin yapıldığı ayda indirimle giderilemeyen KDV varsa ve istenirse 9 nolu tablo doldurulmak suretiyle iade talebinde bulunulabilir.

 

 

 

ÖRNEĞİN;Sistemin işleyişi ve muhasebeleştirme tarzı açısından fikir vermek amacıyla 1,000.00TL+180.00TL KDV bedelle,istisna kapsamında satış yapılması olayı alıcıya KDV iadesinin yapılış tarzına göre çeşitlendirilmiş olarak aşağıda yevmiye maddesi örnekleri gösterilmiştir.

a)Alıcıya KDV iadesi ödemesi çekle yapılmışsa:

 


100                         KASA                                                           1,180.00

          600                                 YURT İÇİ SATIŞLAR                                           1,000.00

          391                                  HESAPLANAN KDV                                              180.00

                               Satış Yevmiyesi

 


192                         DİĞER KDV                                                  180.00

                               -yolcu beraberi eşya ihraç KDV’si

          103                                   VERİLEN ÇEKLER                                                180.00

                                 

                               Alıcıya çekin verilmesi

 

 


191                  İNDİRİLECEK KDV                                               180.00

    

           

          192                                DİĞER KDV                                                          180.00

                                        -Yolcu beraberi eşya ihraç KDV’si

 


                       Alıcının gerekli belgeleri

                       göndermesi nedeniyle yapılan virman

 

 

                                  

b)Alıcıya KDV iadesi sonradan yapılmışsa:

 

191                  İNDİRİLECEK KDV                                                180.00

 

         102                                   BANKALAR                                                        180.00

 


                        Alıcının gerekli belgeleri göndermesi

                        nedeniyle alıcı banka hesabına yapılan

                        havale

 

 

 

c)İade avans yoluyla(KDV tahsil edilmeksizin satış)yapılmışsa:

 


100                 KASA                                                                         1,000.00

192                 DİĞER KDV                                                                 180.00

                       -yolcu beraberi eşya ihraç KDV’si

 

600                                                                      YURTİÇİ SATIŞLAR                                          1,000.00

          391                                    HESAPLANAN KDV                                            180.00

 


                        KDV’si tahsil edilmeksizin yapılan satışın kaydı

 

 


191                  İNDİRİLECEK KDV                                                   180.00

 

         192                                   DİĞER KDV                                                            180.00

                                              -Yolcu beraberi eşya ihraç KDV’si

 


Alınan gerekli belgeleri göndermesi

                        nedeniyle yapılan virman

 

 

 

 


Görüldüğü gibi satıcı,alıcıya ödediği KDV’yi malın yurtdışına çıkarıldığını ve ödemenin yapıldığını tevsik edip indirilecek KDV olarak göstermek suretiyle geri alabilmektedir.

Bu şekilde alıcıya iade olunan KDV’lere ilişkin hazırlanacak kaşeli-imzalı listenin beyannameye eklenmesi gerekmektedir.Söz konusu listenin tanzimi için özel bir form bulunmadığı gibi listede hangi bilgilerin bulunacağı konusuda açıklanmamıştır.Fakat listenin,fatura tarihi ve numarası ,satış tutarı ve iade edilen KDV tutarı sütunlarını ihtiva etmesi gerektiği anlaşılmaktadır.Beyannamede indirimle giderilemeyen KDV varsa ,satıcı istisnaya konu satışları ile ilgili olarak yüklendiği KDV’lerin iadesini veya başka vergi borçlarına mahsubunu isteyebilir.(bu istisnada yüklenilen KDV,malın alım veya imali için ödenen KDV değil,alıcıya iade olunan KDV’dir.)Bunun için KDV beyannamesindeki 9 nolu tablonun doldurulması gerekir.İade veya mahsup için gümrük beyannamesi yerine Gümrük idaresince onaylı faturalı ve alıcıya iade yapıldığını gösterir belgeler yeterlidir.(Döviz alım belgesi aranmaz.)

Mahsup taleplerinde taminata veya inceleme elemanlarınca inceleme yapılması gerek yoktur.Mahsup işlemi Vergi Dairesince yerine getirilir.4,000.00 TL’yi aşmayan nakit iadeler Vergi Dairesi yetkisinde yapılır.Nakit iade talebi bu meblağı aşıyorsa aşan kısım için teminat mektubu verilmesi gerekir ve olay incelemeye sevk edilir.Teminat mektubu,olumlu inceleme raporu Vergi Dairesine geldiğinde geri alınabilir.

KDV iade veya mahsup işlemlerinin YMM tasdik raporu ibraz edilerek yaptırılması mümkündür.Bu  takdirde teminata ve inceleme raporuna gerek kalmaz.

Mükellef isterse iade formaliteleri ile uğraşmayıp,9 nolu tabloyu doldurmayarak iade hakkını devrolan KDV şeklinde de kullanabilir.Bu takdirde satıcı ,beyannameye yukarıda bahsi geçen listeyi eklemekle yetinecek,satış faturasının kendisinde kalan nüshasını ,alıcı tarafından gönderilen veya elden getirilen onaylı çek fatura nüshalarını,çek defteri dip kuponlarını,banka dekontlarını ,havale makbuzlarını,aracı firma belgelerini ve buna benzer belgeleri saklayarak istenildiğinde ibraz edecektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aaa

43 SERİ NO'LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

 

Resmi Gazete Sayısı

22004

Resmi Gazete Tarihi

28/07/1994

Kapsam

Katma değer vergisi uygulamalarma ilişkin olarak aşağıdaki açıklamalara gerek duyulmuştur.

A _ TÜRKİYE'DE İKAMET ETMEYEN YOLCULARA TANINAN İSTİSNA

Katma Değer Vergisi Kanununun 1l. maddesinin 1/b bendinde, Türkiye'de ikamet etmeyen yolcuların, satın alarak Türkiye dışına götürdükleri mallar için ödedikleri katma değer vergisinin malın gümrükten çıkışı sırasında iade edileceği hükme bağlanmıştır. İade uygulamaları bu hüküm çerçevesinde sürdürülmektedir.

Ancak uygulamada ortaya çıkan bazı sorunlar nedeniyle Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna uygulamasının usul ve esasları, söz konusu maddenin ikinci fıkrasının Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak yeniden tespit edilmiştir.

Sözü edilen istisna uygulamasının usul ve esaslarına ilişkin olarak önceki Genel Tebliğlerde yapılan açıklamalar, bu Genel Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.

Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna uygulaması bu Genel Tebliğin yayımı tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki şekilde yürütülecektir.

1. Türkiye'de İkamet Etmeyen Yolculara Tanınan İstisnadan Yararlanacaklar:

Söz konusu istisnadan, Türkiye'de ikamet etmeyen ve satın aldığı malı yurt dışına götüren Türk uyruklu veya yabancı uyruklu alıcılar faydalanabilecektir.

a) Türk Uyruklular:

Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan gerçek kişiler Türkiye'de mukim sayıldığından prensip olarak istisnadan faydalanamayacaktır. Ancak Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde olmakla birlikte, bir yabancı ülkede ikamet etmekte olduklarına dair o ülke resmi makamlarından alınmış ikamet tezkeresi veya bu mahiyette bir belgeye sahip olanlar söz konusu istisnadan faydalanabilecektir.

b) Yabancı Uyruklular:

Prensip olarak Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde olmayanlar bu istisnadan faydalanabilir. Ancak kendilerine Türkiye'de geçici veya daimi ikamet tezkeresi verilmiş yabancı uyruklular istisnadan faydalanamaz.

2. İstisna Kapsamında Satış Yapabilecek Satıcılar:

Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna kapsamındaki satışlar vergi dairesinden "izin belgesi" almış, gerçek usulde katma değer vergisi mükellefleri tarafından yapılabilir. Götürü usulde katma değer vergisi mükellefi olanlar ile katma değer vergisi mükellefi olmayan satıcılardan alınan mallar için istisna uygulanması söz konusu değildir. İstisna kapsamında işlem yapmak isteyen satıcıların izin belgesi almak için vergi dairesine bir dilekçe ile başvurmaları yeterlidir. İzin belgesi işletmede görünür bir yere asılır.

Daha önce izin belgesi almış olanların yeniden izin belgesi almalarına gerek bulunmamaktadır.

3. İstisna Kapsamına Giren Mallar:

Her türlü mal teslimi istisna kapsamına girer. Hizmet ifalarında istisna uygulanamaz.

4. İstisna Kapsamında Satış Yapılabilecek Asgari Tutar :

Alıcının istisna kapsamında satış yapabilen satıcılardan aldığı malların faturada gösterilen vergisiz bedelleri toplamının 3.000.000 liranın üstünde olması halinde istisna uygulanabilir. Bu toplama, aynı faturada yer alan birden fazla mal çeşidi dahildir.(*)

5. Satıcıların Uyacakları Esaslar:

Satıcılar, yabancı uyrukluların pasaportlarını, Türk uyrukluların ise pasaportları ile birlikte yabancı ülkelerde ikamet ettiklerine dair ikamet tezkeresi veya benzeri belgeyi gördükten sonra istisna kapsamında satış yapacaklardır.

İstisna kapsamındaki satışlar dolayısıyla düzenlenecek faturaya, satıcı tarafından;

- Alıcının pasaport nev'i ve numarası, Türk uyruklular için ayrıca yabancı ülkede ikamet ettiklerini gösteren belgenin tarih ve numarası,

- Varsa alıcının banka şubesi ve hesap numarası,

yazılacaktır.

- Satıcının bu iadeler için hesap açtırmış olması halinde banka şubesi ve hesap numarası,

yazılacaktır.

- Fatura 4 nüsha olarak düzenlenecek, ilk 3 nüshası alıcıya verilecektir. 4 nüshalı faturalar bastırılıncaya kadar ikinci ve üçüncü nüshaların alıcıya fotokopi olarak verilmesi mümkündür. Ancak fotokopi olarak verilen örnekler satıcı tarafından kaşe ve imza tatbiki suretiyle onaylanacaktır.

İadenin gümrükteki banka şubesinden yapılmasını isteyen satıcılar, fatura ile beraber alıcıya bir çek vereceklerdir. Bu çekte faturanın tarih ve numarası ile birlikte faturada gösterilen katma değer vergisi tutan Türk Lirası olarak yer alacaktır.

Çek gümrükdeki banka şubesine ibraz edildiğinde Türk Lirası tutarının karşılığı, A.B.D. Doları veya Alman Markı cinsinden alıcıya nakden ödenecektir. Söz konusu çekin üzerinde, Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara katma değer vergisi iadesi dışındaki işlemlerde kullanılamayacağı ve ciro edilemeyeceğine ilişkin şerhler bulunmaktır.

İstisna, verginin önce tahsil edilip, malın yurt dışına çıkarılmasından sonra iade edilmesi şeklinde uygulanacaktır. Buna göre, satış sırasında düzenlenecek faturada toplam mal bedeli üzerinden katma değer vergisi hesaplanıp ayrıca gösterilecek ve alıcıdan tahsil edilecektir. Bu vergi ilgili dönem beyannamesinde genel esaslar çerçevesinde beyan edilip ödenecektir. Bu vergi alıcıya 7. bölümündeki açıklamalara göre iade edilecektir.

6. Alıcıların Uyacakları Esaslar:

Alıcıların istisnadan faydalanabilmeleri için satın aldıkları malları 3 ay içinde yurt dışına çıkarmaları gerekmektedir. Çıkış sırasında fatura nüshaları ve çek düzenlenmiş olması halinde satıcıdan alınan çek Türk gümrük kapılarında görevli bulunan gümrük memurlarına onaylatılacaktır. Onaydan önce malların gümrük görevlilerine gösterilmesi ve yurt dışına çıkarıldığının tespit edilmesi zorunludur. Görevliler malların gösterilmemesi ve yurt dışına çıkarılmaması halinde faturayı ve çeki onaylamayacaklardır. Alıcılar onaylattıkları 3 fatura nüshasından ikisini onayı yapan gümrük görevlisine bırakacaklardır.

7. Verginin Alıcıya İade Edilmesi :

Alıcılar malın satışı sırasında kendilerinden tahsil edilen vergiyi aşağıdaki şekillerde geri alabileceklerdir.

a) İadenin Gümrükten Çıkarken Alınması:

Satıcıların iade için çek verdikleri hallerde, çekte yazılı tutar çeki düzenleyen bankanın gümrükteki şubesinden alınabilecektir. Çeki düzenleyen bankanın gümrükte şubesinin bulunmaması halinde çek tutarı, bankacılık ve kambiyo mevzuatı gereğince gümrükteki herhangi bir banka şubesinden de tahsil edilebilecektir. Usulüne uygun olarak düzenlenmiş çek gümrük memuruna onaylatıldıktan sonra gümrükteki banka şubesine verilecektir. Onaylı çeki alan banka görevlisi onaylı faturayı gördükten sonra çekte yazılı tutan alıcıya döviz cinsinden nakden ödeyecektir. Banka şubesi bir ay içinde yaptığı ödemeleri, izleyen ayın 10. günü mesai saati sonuna kadar satıcılara bir dekont ile bildirecek, bu dekontta her çekin tarih ve numarası, faturanın tarih ve numarası ile ödeme tutarı yer alacaktır.

b) İadenin Gümrük Çıkışından Sonra Alınması:

İadenin gümrük çıkışında ödenmesinin mümkün olmaması veya alınmak istenmemesi halinde, alıcı malın çıktığını gösteren onaylı belgeleri çıkış tarihinden itibaren 1 ay içinde satıcıya gönderecek, satıcı iade tutarını, belgeleri aldıktan sonra en geç 10 gün içinde alıcının banka hesabına veya adresine havale edecektir. Alıcı malın yurt dışına çıktığını göstermek üzere satıcıya fotokopi olmayan onaylı fatura nüshasını, çek düzenlendiği hallerde fatura ile beraber onaylı çeki gönderecektir.
İade tutarını 10 gün içinde göndermeyen satıcıların daha sonra Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara tanınan istisna kapsamında satış yapmalarına izin verilmeyecektir.

c) Verginin Elden İadesi:

Alıcı yukarıdaki iki usulle de iadesini alamamışsa, fotokopi olmayan onaylı fatura nüshasının çıkış tarihinden itibaren 1 ay içinde satıcıya elden getirilmesi halinde satıcı tarafından iade tutarı nakden ödenebilecektir. Çek düzenlendiği hallerde fatura ile birlikte onaylı çek de satıcıya verilecektir.

d) İadenin Avans Olarak Ödenmesi:

Satıcılar, istedikleri takdirde iade tutarını alıcıya satış sırasında avans olarak ödeyebileceklerdir. Ancak avans tutarı, onaylı belgelerin kendilerine gelmesinden sonra indirim konusu yapılabilecektir. Bu durumda, satış faturasına iade tutarının avans olarak ödendiğine dair şerh düşülecektir.

Avans olarak ödenen tutarın iade edilmiş sayılabilmesi için satın alınan malın 3 ay içinde yurt dışına çıkarılması ve onaylı faturanın çıkıştan sonra 1 ay içinde satıcıya gönderilmesi zorunludur. Bu şartların mevcut olmaması halinde avans olarak ödenen tutar iade edilmiş sayılmayacak ve indirim konusu yapılamayacaktır.

e) İadenin Yetki Belgesine Sahip Aracı Firmalardan Alınması:

İadenin, Maliye Bakanlığından "Yetki Belgesi" almış aracı firmaların organizasyonu altında yapılması da mümkündür. Bu durumda, aracı firmanın anlaştığı satıcılardan satın alınan mallara ilişkin katma değer vergisi, önceki bölümlerde belirtilen sürelere bağlı olarak, aracı firmalar tarafından gümrük çıkışında veya çıkıştan sonra iade edilebilecektir. Bu iade işleminde aracı firmanın Maliye Bakanlığınca onaylanmış belgeleri kullanılacaktır.

Bu kapsamda işlem yapmak isteyen aracı firmalar Maliye Bakanlığına bir dilekçe ile başvuracaklar, yapılacak araştırma ve inceleme sonunda "Türkiyede İkamet Etmeyen Yolculara KDV İadesi Yetki Belgesi" verilmesi uygun görülenler, anlaştıkları satıcılarla ilgili iade işlemlerini yapabileceklerdir.

8. Satıcının İstisna Kapsamında Satışla İlgili Ödevleri:

İstisna kapsamındaki satışlarla ilgili verginin beyanı ve indirimi ile indirilemeyen vergilerin satıcıya iadesi, 39 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin I/A bölümündeki açıklamalara göre yapılacaktır.

Satıcılar bir vergilendirme döneminde alıcılara iade ettikleri vergilerin ayrıntılarını göstermek üzere, firmanın kaşesini ve yetkililerin imzasını taşıyan bir liste hazırlayarak beyannameye ekleyeceklerdir.

Satıcılar, satış faturasının kendilerinde kalan nüshasını, alıcı tarafından gönderilen veya elden getirilen onaylı çek ve fatura nüshalarını, çek defteri dip kuponlarını, banka dekontlarını, havale makbuzlarını, aracı firma belgelerini ve buna benzer belgeleri Vergi Usul Kanununun muhafaza ve ibraz hükümlerine göre saklanacak ve istenildiğinde ibraz edeceklerdir.