TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNDE (TEKNOPARKLAR) UYGULANAN VERGİSEL TEŞVİKLER

 

ü  Yazımızın konusunu teknoloji geliştirme bölgelerinde (teknopark) yapılan düzenlemeler, bu bölgelerde faaliyet gösteren mükellefler ile sağlanan vergisel teşvikler oluşturacaktır.

ü  Teknoparklar, kurulduğu yöre, bölge ve genel olarak ülkedeki bilgiye dayalı kurumlarının ve işletmelerinin teknoloji alanındaki rekabet edebilirliğini ve yenilikçi niteliğini geliştirmek amacıyla; bilgi ve teknolojinin üniversiteler, araştırma merkezleri, şirketler ve pazarlar arasında dolaşmasını teşvik eden ve kolaylaştıran,innovasyona (buluşçuluk) dayalı şirketlerin kurulmasını ve gelişimini destekleyen, paydaşlarına ARGE çalışmalarında kullanılacak yüksek nitelikli ofis alanları ve destek hizmetler sunan, profesyonel anlayışla yönetilen organizasyonlar.Teknoparklarda ARGE faaliyeti yürüten kuruluşlar; sanayi ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren kuruşlarının ARGE birimleri olabileceği gibi bu kuruluşların kurduğu müstakil ARGE şirketleri, bilgi tabanlı şirketler, öğretim üyelerinin kurduğu ARGE şirketleri, genç girişimciler tarafından kurulmuş bilgiye dayalı çalışmaya odaklanmış ARGE şirketleri olabiliyor.

 

ü TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNE SAĞLANAN VERGİSEL TEŞVİKLER

 

ü  AR-GE VE YAZILIMA  DAYALI FAALİYETLERDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA

 

Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu bölgedeki yazılım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31.12.2013 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.

 

Bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve AR-GE personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31.12.2013 tarihine kadar her türlü vergiden müstesnadır. Yönetici şirket, ücreti gelir vergisi istisnasından yararlanan kişilerin bölgede fiilen çalışıp çalışmadığını denetler. Bölgede fiilen çalışmayanlara istisna uygulandığının tespit edilmesi halinde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin cezalardan yönetici şirket de ayrıca sorumludur.

 

ü Sadece teknoloji geliştirme bölgelerinde gerçekleştirilen yazılım ve Ar-Ge’ye dayalı üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlar, faaliyete başlanılan tarihten bağımsız olmak üzere, 31.12.2013 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır.Bölgede faaliyette bulunan mükelleflerin, bölge dışında gerçekleştirdikleri faaliyetlerinden elde ettiği kazançların, yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilmiş olsa dahi, istisnadan yararlanması söz konusu değildir. Sözü edilen istisna, sadece yazılım ve Ar-Ge’ye dayalı üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlara tanınmıştır.

 

ü  4691 SAYILI TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ KANUNUN’DA AR-GE VE YAZILIM FAALİYETLERİ TANIMI

ü  Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge): Bilim ve teknolojinin gelişmesini sağlayacak yeni bilgileri elde etmek veya mevcut bilgilerle yeni malzeme, ürün ve araçlar üretmek, yazılım üretimi dahil olmak üzere yeni sistem, süreç ve hizmetler oluşturmak veya mevcut olanları geliştirmek amacı ile yapılan düzenli çalışmalar.

ü  Yazılım: Bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi teknolojilerine dayalı bir diğer cihazın çalışmasını ve kendisine verilen verilerle ilgili gereken işlemleri yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve bunların kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da içeren belgelerin ve hizmetlerin tümü.

ü  Diğer taraftan, mükelleflerin bölgede faaliyete geçmeden önce başlayıp, bölgede faaliyete geçtikten sonrada devam ettirdikleri yazılım ve Ar-Ge’ye dayalı projelerden sağladıkları kazancın ancak, projenin bölgede gerçekleştirilen kısmına ilişkin kazanç kısmı istisnadan yararlanabilecektir. Ancak mükelleflerin bölgede faaliyete geçtikleri tarih itibariyle tamamlamış oldukları yazılım ve Ar-Ge’ye dayalı projelerden elde edecekleri kazançların istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

ü  Bölgede faaliyet gösteren mükelleflerin esas faaliyetleri dışında ancak, normal ticari işlemleri kapsamında elde edecekleri gelirleri ile olağandışı gelirleri istisna kapsamında değerlendirilmez.

ü  İstisna kapsamına giren faaliyetler ile bu kapsama girmeyen işlerin birlikte yapılması halinde, müşterek genel giderlerin bu faaliyetler ile ilgili olarak cari yılda oluşan maliyetlerin birbirine oranı esas alınarak dağıtılması gerekir. Öte yandan, mükelleflerin istisna kapsamına girmeyen üretim faaliyetlerinde müştereken kullandığı tesisat, makine ve taşıtlarına ilişkin amortismanların ise bunların her bir işte kullandıkları gün sayısına göre dağıtımının yapılması gerekmektedir.

 

BÖLGEDE ÇALIŞTIRILAN ARAŞTIRMACI,YAZILIMCI VE AR-GE PERSONELİNE SAĞLANAN İSTİSNALAR

Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu bölgedeki yazılım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31.12.2013 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve AR-GE personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31.12.2013 tarihine kadar her türlü vergiden müstesnadır. Yönetici şirket, ücreti gelir vergisi istisnasından yararlanan kişilerin bölgede fiilen çalışıp çalışmadığını denetler. Bölgede fiilen çalışmayanlara istisna uygulandığının tespit edilmesi halinde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin cezalardan yönetici şirket de ayrıca sorumludur.

 

ü  Bu hükme göre, bölgede çalıştırılan araştırmacı, yazılımcı ve AR-GE personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31.12.2013 tarihine kadar gelir vergisinden istisnadır.Bölgede araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personeli dışında kalan diğer personele yapılan ücret ödemeleri de istisnaya konu edilmez.Personelin araştırma, yazılım ve Ar-Ge çalışmaları dışında kalan görevleri dolayısıyla ödenen ücretlerin istisna kapsamında değerlendirilemez. Personelin hem bölge içinde hem de bölge dışındaki projelerde çalışıyor olması halinde sadece bu bölge içerisinde çalışan süreye tekabül eden kısmı gelir vergisinden istisnadır.

 

ü  Bölge dışında çalışılan süreye ait hak ve kazanılan ücret ise gelir vergisine tabidir. Ayrıca, bölgede geliştirilen projelerin pazarlanması amaçlı olarak bölge dışında çalışılan süreler de  istisna kapsamına dahil edilmesi söz konusu değildir. Bölge içinde araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personeli dışında kalan diğer personele yapılan ücret ödemeleri de istisnaya konu edilmez. Bölgede çalıştırılan araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personelinin kanuni izin süreleri içerisinde hak kazandıkları ücretlerin de istisnaya konu edilmesi gerekir. Ayrıca, söz konusu personele çeşitli adlarla yapılan ve ücret olarak değerlendirilecek ödemeler de (prim, ikramiye vb.) istisna kapsamındadır.

 

KATMA DEĞER VERGİSİ MÜKELLEFLERİNE SAĞLANAN VERGİSEL AVANTAJLAR

4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyette bulunan girişimcilerin kazançlarının gelir veya kurumlar vergisinden istisna bulunduğu süre içinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden müstesnadır.

Maliye Bakanlığı; program ve lisans türleri itibarıyla istisnadan yararlanılacak bedele ilişkin olarak asgari sınır belirlemeye, istisna uygulanacak yazılım programlarını tanımlamaya ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.

 

ü  5035 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 20. maddenin 1 numaralı alt bendinde yer alan hükme göre, Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nde faaliyette bulunan girişimcilerin bu bölgede ürettikleri; Sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel uygulamalar, internet, askeri komuta kontrol uygulaması yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabi değildir.Söz konusu istisna sadece, bölgede üretilecek yazılım, program ve lisansını kapsayacak bölge dışında yaratılan katma değeri kapsamayacaktır. Ayrıca katma değer vergisi istisnası sadece bölgede faaliyet gösteren kişi ve kurumlara tanınmış olup, bölgede yönetici şirket konumunda olan firmaların bu istisnadan yararlanması söz konusu değildir

 

ü  SONUÇ

 

Teknoparklarda ağırlıklı olarak ileri ve yeni teknoloji alanında ARGE çalışmaları yapılarak yeni ürünler ve yeni teknolojiler üretilmesi amaçlanıyor.Teknoloji sanayisinin gelişmesi yönünde girişimde bulunarak kurulan Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin cazip hale gelmesi için bölgeye yönelik vergisel teşvikler sanayinin gelişmesine katkıda bulunmakta olup, mevcut uygulamaların devamı ve geliştirilmesi için bu bölgeler önemli yatırım alanları haline getirilebilir.