TARIMDA AR-GE DESTEĞİ [1]

 

            Tarım ve Köyişleri Bakanlığının ve tarım sektörünün ihtiyaç duyduğu öncelikli konulara ilişkin bilgi ve teknolojilerin geliştirilmesi ve çiftçiler ile tarımsal sanayicilere aktarılması amacıyla, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve tarım sektörünün ihtiyacı olan konularda sivil toplum örgütleri, meslek kuruluşları, çiftçi örgütleri, özel sektör ve gerçek kişiler tarafından yürütülen AR-GE projelerinin desteklenmesine ilişkin uygun görülen araştırma geliştirme projelerine doğrudan destekleme ödemesi yapılmasını sağlamaktır.    

            

            Kurulun görevi

            Kurulun görevleri; araştırma ve geliştirme önceliklerinin yıllık olarak belirlenmesi, teklif edilen projelerin bu önceliklere göre değerlendirilerek seçilmesi, önceki yıllarda imzalanmış olan AR-GE sözleşmelerinden doğan 2008 yılına ilişkin mali yükümlülükleri de dikkate almak kaydı ile 2008 yılı bütçe ödeneğini aşmamak üzere projelere verilecek destek miktarının belirlenmesi, devam eden projelerin revizyonu, durdurulması, süre uzatımı, sonuçlanan projelerin nihai kabulü ve iptalinin karara bağlanmasını sağlamak ve projelere ilişkin ödeme kararlarının almaktır.

 

            Sekretaryanın görevi

            Sekretaryanın oluşumu, görevi; kurul tarafından belirlenen proje önceliklerinin ve proje başvuru dönemlerinin ilan edilmesi, gelen tekliflerin önceliklere, proje formuna uygunluğu ve bütçe açısından ön değerlendirmelerin yapılması, ön değerlendirmede uygun görülen projelerin TAGEM bünyesinde bulunan ilgili Bilim Kurulu üyelerinden en az üç üyesinin incelemesine sunulması, bilim kurulundan olumlu görüş alan projelerin Kurula sunulması, kurulda kabul edilen projeler ile ilgili sözleşmelerin hazırlanması ve projelerin izlenmesi ve değerlendirilmesi, gelişme ve sonuç raporlarının kurula sunulması.

 

            Çağrı ve başvuru

Desteklenecek araştırma öncelikleri ve proje başvuru dönemleri sekretarya tarafından ilan edilir. Bu çerçevede kurum, kuruluş ve tüzel kişilerce, Bakanlıkça hazırlanan proje formuna uygun olarak hazırlanacak proje önerileri, ilanda belirtilen süre içinde sekretaryaya iletilir.

 

            Desteklenecek projelerin değerlendirilmesi

 Desteklenecek projelerin değerlendirilmesinde aşağıdaki kriterler aranır. Bakanlığın ve tarım sektörünün ihtiyaç duyduğu acil ve öncelikli konuları kapsaması, bakanlık plan-programlarına uygunluğu ve yürütülebilirliği, sonuçlarının uygulamaya aktarılabilirliği ve sektöre beklenen katkısı, teknoloji geliştirme ve kullanım potansiyeli, projenin yürütüleceği yer, altyapı ve personel olanakları, proje ekibinin bilgi ve deneyimi, katılımcılık, mevcut imkânları kullanma durumu, proje bütçesi ile proje faaliyetlerinin uyumluluğu, süresi bir yılı aşan projelerin gerçekleşme hedeflerinin ve bütçelerinin yıllık bazda belirtilmiş olmaları, destekleme için başvuruda bulunan projeler, sekretarya tarafından hazırlanan proje ön değerlendirme formuna uygun olarak değerlendirmeye tabi tutulur. Ön değerlendirmede önceliklere ve proje formuna uyumlu görülen projeler Kurula sunulur. Kurul projeleri proje değerlendirme formuna göre değerlendirir.

 

         Sözleşme

Kurul onayından geçen projelerle ilgili olarak; proje yürütücüsü, destek başvurusunda bulunan kurum/kuruluş, araştırmanın yapılacağı kurum/kuruluş/birim ve Bakanlık dışında projeyi destekleyenler varsa bu destek sahiplerinin üst düzey yöneticileri ile TAGEM Genel Müdürü arasında sözleşme imzalanır. Bakanlıkça hazırlanan Proje Sözleşme Formuna göre düzenlenir, tarafların hak ve yükümlülükleri ile idari, mali hükümleri ve diğer hususları kapsar.

 

 

 

 

        İzleme-değerlendirme

        Projelerin öngörüldüğü şekilde yürütülüp yürütülmediği, proje gelişme raporlarına göre sekretarya tarafından izlenir. Proje gelişme raporları, Bakanlıkça hazırlanan proje gelişme raporu formuna uygun olarak hazırlanır ve sözleşmede belirtilen süreler sonunda sekretaryaya iletilir. Süresi bir yıldan fazla olan projelerde proje yürütücüsü, her yılın en geç Aralık ayı başında Bakanlıkça hazırlanan proje yıllık sonuç raporu formuna uygun olarak hazırlayacağı proje yıllık sonuç raporunu Kurula iletilmek üzere sekretarya’ya teslim eder. Projenin tamamlanmasını müteakip en geç iki ay içinde Bakanlıkça hazırlanan proje nihai sonuç raporu formuna uygun olarak hazırlayacağı, proje nihai sonuç raporunu, Kurula iletilmek üzere Sekreterya’ya teslim eder.

 

         Proje desteğinin iptali

         Onaylanan proje formatı ve sözleşmeye uygun şekilde yürütülmediği tespit edilen projelere verilecek destek, Sekretarya’nın önerisi ile Kurul tarafından iptal edilir. Duruma göre proje sahibine eksikliklerin düzeltilmesi amacıyla en fazla iki ay süre verilebilir. Bu süre sonunda gerekli düzeltme yapılmazsa projeye verilecek destek Kurul tarafından iptal edilir.  Gelişme raporlarının, bu Tebliğin 17 nci maddesinde belirtilen mücbir sebepler dışında üst üste iki dönem, zamanında gönderilmemesi proje desteğinin iptali için geçerli nedendir. Öngörüldüğü biçimde yürütülmediği veya mücbir nedenlerle yürütülmesi geçici olarak olanaksız hale gelen projelere öngörülen destek sekretaryanın, kurumun veya proje yürütücüsünün başvurusu üzerine Kurul kararı ile geçici olarak durdurulur. Durdurma gerekçelerinin ortadan kalkması halinde proje yeniden başlatılır ve durdurma süresi proje süresine ilave edilir. Ancak yürütülmesi olanaksız hale gelen projeler, proje yürütücüsünün başvurusu ve Kurulun kararı ile destek kapsamından çıkarılır. Mücbir sebepler dışında destek kapsamından çıkarılan projelerle ilgili olarak bu Tebliğin 18 inci maddesine göre işlem yapılır.

 

        Yılık ve nihai sonuç raporları

Raporlar, Kurulun teknik ve mali değerlendirmesi neticesinde kabul veya reddedilir. Raporu kabul edilen projenin sözleşmeye göre belirlenmiş olan o yıla ait veya nihai destek ödemesi yapılır. Raporu reddedilen projelere ait herhangi bir destekleme ödemesi yapılmaz.

 

        Proje ödeneklerinin kullandırılması

        Destek ödemesi; Bakanlık tarımsal destekleme bütçesinden desteklenecek proje adına T.C. Ziraat Bankasında açılan hesaba, proje gelişme, yıllık ve sonuç raporunun Kurul tarafından kabul edilmesini müteakip aktarılır.

             Kurum adına başvurulan proje için açılan proje hesabı kurum yöneticisi ve proje yürütücüsü adına ortak açılır.

             Proje bütçesinden desteklenecek harcamalar aşağıda belirtilmiştir.

  • Alet, teçhizat ve yazılımlar,
  • Dayanıklı taşınır malzeme ve sarf malzemeleri,
  • Danışmanlık ve hizmet alımları,
  • Projede kullanılan cihazların bakım onarım giderleri,
  • Yurt içi ve yurt dışı seyahat giderleri,
  • Posta ve nakliye giderleri,
  • Proje bütçesinin % 5'ini geçmeyecek oranda proje ile doğrudan veya dolaylı ilgisi olan diğer giderler.
  • Proje bütçesinden desteklenemeyecek harcamalar aşağıda belirtilmiştir.
  • Her türlü kâr, fırsat maliyeti, sermaye kullanım maliyeti, dağıtım, pazarlama ve ticari amaçlı reklâm giderleri,
  • Proje hazırlama giderleri,
  • Projenin sonuçlarının ticari uygulamaya dönüştürülmesi için yapılacak giderler,
  • Isıtma, aydınlatma, haberleşme ve su giderleri,
  • Altyapıya yönelik inşaat giderleri,
  • Kredi kullanma maliyetleri,
  • Muhasebe, sekreterlik ve benzeri idari personel giderleri,
  • Proje ile doğrudan veya dolaylı ilgisi olmayan diğer harcamalar.
  •  

             Ek ödenek ve proje süresinin uzatılması

             Ek ödenek veya süre uzatımında aşağıdaki kriterler dikkate alınır. Projelere öngörülmeyen giderler için; proje yürütücüsünün gerekçeli başvurusu üzerine Kurul tarafından ek destek erilebilir; ancak verilebilecek bu ek destek proje toplam desteğinin % 10'unu geçemez. Proje yürütücüsünün gerekçeli başvurusu üzerine Kurul tarafından proje süresi, toplam sürenin en fazla % 25'ine kadar uzatılabilir.

 

             Fikri, sınaî mülkiyet hakları ve telif hakları

            Bakanlık tarafından desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan bilgi, eser, buluş ve teknoloji gibi her türlü fikri ürün üzerindeki kullanım ve uygulamaya aktarma hakkı katkı oranında Bakanlığa aittir.  Farklı bir uygulama olması halinde, bu uygulama sözleşmede yer alır. Proje yürütücüleri, Bakanlığın desteğini belirtmek şartıyla, yurtiçinde veya yurtdışında araştırma ile ilgili makale yayımlayabilir ve tebliğ sunabilir.  Yayımlanan makaleler ve sunulan tebliğlerin bir örneğinin sekreterya’ya gönderilmesi zorunludur. Gizlilik gerektiren hallerde, koşullara uyulması yayın yapanların sorumluluğundadır. Proje yürütücüsü ve araştırmacılara proje sonunda ortaya çıkan ürün ve eserlerden telif hakkı ödenmesini gerektirir nitelikte olanlar için projenin sonuç raporunun Kurul tarafından kabul edilmesini müteakip ödeme yapılabilir. Telif ücretleri toplamı proje tutarının %10'unu geçemez.

 

             Etik kurallara uyma yükümlülüğü

            Proje yürütücüsü ve proje sözleşmesinde imzası olan kişi, kurum ve kuruluşlar aşağıda belirtilen ilkelere uygun hareket etmek zorundadırlar.

            Kamu kurumlarının uymak zorunda oldukları etik davranış ilkelerini düzenleyen tüm mevzuat hükümlerine uymak ve uyulmasını sağlamak,

           İnsan ve hayvanların deneysel amaçlarla kullanılmasının gerektiği hallerde, tüm mevzuat hükümlerine ve uluslararası etik ilkelerine uygun hareket etmek,

           Projenin yürütülmesi sırasında evrensel nitelikli bilimsel araştırma ve bilimsel yayın kurallarına uymak zorundadır.

            Bu ilkelere uyulmadığı durumların Kurul tarafından tespiti halinde yürürlükteki mevzuata göre hareket edilir.

 

             Mücbir sebepler

            Bu Tebliğ çerçevesinde mücbir sebep sayılabilecek hususlar aşağıda belirtilmiştir.

  • Kısmi veya genel seferberlik ilanı,
  • Grev,
  • Sabotaj, nükleer patlama veya sızıntıların meydana getirdiği sonuçlar,
  • Yangın, sel, deprem veya diğer doğal afetler ve salgın hastalıklar,
  • Ağır ekonomik bunalım nedeni ile olağanüstü hal ilanı,
  • Hükümetin ya da Bakanlığın bu tür çalışmaları yasaklaması,
  • Desteklenen projenin yürütülmesini önemli ölçüde etkileyecek nitelikte bitki ve hayvan salgın hastalığının ortaya çıkması.

 

             Cezai yükümlülük

            Haksız yere destekleme ödemesinden yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında cezai ve diğer kanuni işlemler yapılır.

            Haksız yere destekleme ödemesinden yararlanıldığının tespit edilmesi halinde, haksız yere ödenen destekleme ödemesi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde haksız ödemeyi sağlayan belge veya belgeleri düzenleyen gerçek/tüzel kişilerden ve diğer ilgililerden müteselsilen geri alınır.

 

 

            Süresi bir yılı aşan projelerde proje yürütücüsünün sözleşmede belirtilen çalışmalarını izleyen yıllarda yerine getirmediğinin bu Tebliğin 11 inci maddesine göre belirlenmesi halinde, önceki yıllarda yapılan destekleme ödemeleri kendilerinden yasal faizleri ile birlikte 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde tahsil edilir.

 

             Yürürlükten kaldırılan mevzuat

            28.9.2007 tarih ve 26657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araştırma-Geliştirme Projelerinin Desteklenmesinde Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2007/42) yürürlülükten kaldırılmıştır

.

             Mevcut Tebliğin uygulanması

            2007/42 sayılı Tebliğ kapsamında kabul edilerek sözleşmesi imzalanmış üniversitelerden gelen projelerin desteklenmesine 2008 yılında da bu Tebliğ kapsamında devam edilir. Ancak 2008 yılı için Üniversitelerden gelecek proje teklifleri, destekleme ödemesi kapsamı dışındadır.

            Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

 

 

 

 



[1] 11 Mayıs 2008 tarih ve 26873 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Araştırma ve Geliştirme Projelerinin Desteklenmesinde Uygulanacak usul ve esaslara ilişkin 2008/27 sayılı Tebliğ kaynak olarak alınmıştır.