GÜMRÜKSÜZ SATIŞ MAĞAZALARI

Gümrüksüz satış mağazaları; Türkiye’ye gelen veya Türkiye’den giden yolcular ile transit yolculara, diplomatik muafiyetten yararlananlara, yabancı basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına, İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemilere, yat limanlarına gelip giden veya kışlayan yat ve tekne sahiplerine, Gümrük Müsteşarlığınca belirlenecek diğer kişilere satış yapmak üzere açılan mağazalardır. Uçakta satış mağazaları da aksi belirtilmedikçe bu tanımlamanın içerisine girmektedir.

Free Shop olarak da bilinen gümrüksüz satış mağazaları; kamu kuruluşları, asgari beş yıldır faaliyette bulunan limited veya anonim şirketlerce (ödenmiş sermayesi ve ihtiyatları toplamının en az 500 bin YTL ve son beş yılda ödediği kurumlar vergisi basit ortalamasının en az 20 bin YTL olması şartıyla) izin alınması koşuluyla işletilebilir. Başvuru için aranan şartları belgelerle kanıtlayan kamu kuruluşu veya şirketler,  mağaza ve bunlara ait depoları açma izni alabilmek için depo ve mağazanın denetimi altında bulunacağı gümrük müdürlüğüne başvururlar. Gümrük müdürlüğünce incelenen belgeler görgü raporuyla birlikte bağlı bulunduğu gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne gönderilir. Burada da gerekli incelemeler yapıldıktan sonra görüş de belirtilerek bütün belgeler Müsteşarlığa intikal ettirilir. Başvuru izni verilenlerin faaliyete geçme süresi tebliğ tarihinden itibaren 6 (altı) aydır. Aksi halde mağaza açılması için tekrar başvurulması gerekir.

 

Bu Mağazalardan ;

1-Yolcu girişi yapılan sınır kapılarında açılan mağazalarda, Türkiye’ye giriş yapan yolculara satış tarihinde yürürlükte bulunan gümrük mevzuatına göre gümrük vergileri ödenmeksizin yurda ithal edilebilecek Zati Eşya Listesinde yer alan eşya ile yolcu beraberi hediyelik eşya ve Gümrük Müsteşarlığınca  uygun bulunacak eşya satılabilmektedir. Nakil Vasıtaları sürücüleri ve hizmetlileri 1 karton sigara, en fazla 100cl’lik 1 adet alkollü içki ve 120 ml’lik 1 adet parfüm satın alabilirler ancak kara nakil vasıtaları sürücüleri ve hizmetlileri seyahat ettikleri ülkede en az 3 gün kalmadan dönmeleri halinde girişte bu haktan yararlanamazlar. Yurda girişi yapılacak eşyanın gümrük muayenesinden geçmeden önce alınması şarttır.

2-Yolcu çıkışı yapılan sınır kapılarında açılan mağazalarda; Türkiye’den çıkış yapan yolculara, transit yolculara, Türkiye’den  çıkış yapan nakil vasıtaları sürücü ve hizmetlilerine satış tarihinde yürürlükte bulunan Zati Eşya Listesinde kayıtlı eşya, satış tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yolcu beraberine ihraç edilebilecek ve hediye olabilecek miktar ve nitelikteki eşya ile müsteşarlıkça uygun bulunacak eşya satılabilmektedir. Bunlar dışında yerli üretim eşyasının satışına izin verme ve satılacak miktarı belirleme yetkisi Müsteşarlıkça kullanılır. Müsteşarlık limit ve miktarları 5 misline kadar artırabilme yetkisine sahiptir.

Satışına izin verilen eşyalar yolcular tarafından uçakta da satın alınabilmektedir. Ancak uçakta satış mağazasının olmadığı yerlerde yolculara yönelik mağazalardan da uçaklara eşya satışına Müsteşarlıkça izin verilebilmektedir.

3-Diplomatik istisnadan yararlananlar ile yabancı basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına satış yapmak üzere Müsteşarlıkça belirlenecek mağazalar; cins, miktar ve kıymeti Dışişleri Bakanlığı ya da Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmış takrirde belirtilen eşyayı satabilirler.

4-İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemilere satış yapabilecek mağazalar; miktarı Müsteşarlıkça belirlenecek alkollü ve alkolsüz içecekler ile tütün mamullerini  satabileceklerdir.

5-Yat sahiplerine satış yapmak üzere yat limanlarında açılacak mağazalar; buraya gelip giden, kışlayan yat ve teknelerde kullanılacak, miktar ve mahiyeti Müsteşarlıkça belirlenecek malzeme, teçhizat, tesisat ve araç gereçleri satabileceklerdir.

İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemilere satış yapacak mağazalar ile diplomatik muafiyetlerden yararlananlara ve yabancı basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına satış yapan mağazalar 31/05/2007 tarihinde bilgisayarlı kayıt sistemine geçmişlerdir. Uçakta satış mağazaları ise kayıt düzenine ve bilgisayar sistemine 31/12/2007 tarihine kadar geçmek zorundadırlar.

Mağaza ve depo açma izni alanlar ;Antrepo Giriş-Çıkış Defteri, Satış Belgesi,  Satış Listesi,  Aylık Satış Listesi Eşya Yollama Kâğıdı ve Stok Cetvelini bilgisayar ortamında tutmak ve düzenlemek zorundadırlar. Bu mağazalarda satıcı tarafından, üzerinde düzenleme tarihi, seri ve sıra numarası, alıcının adı soyadı, düzenleyen mağazanın adı ve adresi, yurt dışına gidecek olan yolcular için biniş kartı veya pasaport numarası, yurt dışından gelen yolcular için pasaport numarası, transit yolcular için karaya çıkış kartı ve pasaport numarası,  satılan eşyanın kod numarası, nevi, satış fiyatı, satış saati, satışı yapan mağaza görevlisinin adı, soyadı veya bu görevliyi belirleyen tanıtıcı bir işaret bulunan satış fişi ya da fatura düzenlenir.

Gümrüksüz satış mağazaları ve depoları Müsteşarlıktan izin alınmaksızın başkalarına devredilemez. Devir taleplerinde, devralacak firmalara mağaza ve depo açma ve işletme izni verilebilmesi için gerekli şartların tümü aynen aranmaktadır.